Over groeipijn en geluk: levenslessen na mijn burn-out

Over groeipijn en geluk: levenslessen na mijn burn-out. sagitta peters coach loopbaancoaching burnout coaching, coaching voor hoger opgeleiden, academici, universiteit, promovendi, technici, ingenieurs, engineers, academic staff, phd students, postdocs, university, eindhoven, utrecht, amsterdam, nijmegen, rotterdam, tilburg, career coaching, professor, associate professor, assistant professor, UD UHD HGL

Mijn burn-out ligt gelukkig al weer een tijdje achter me. De periode van ziekzijn en herstel was hard werken (lees hier: burn-out een cadeautje?) maar ik heb er ongelooflijk veel van geleerd. Ik merkte dat persoonlijke groei goed is, maar ook zorgt voor groeipijn. Want als oude inzichten niet meer bij je passen, moet je in je dagelijks leven de dingen anders gaan dóen. Je denkt na over hoe je het wel zou willen, je verandert stap voor stap je ingesleten gedrag en niet te vergeten: je interactie met je omgeving verandert soms ook. Een hele klus. Ergens hoopte ik dus dat ik voorlopig wel uitgeleerd zou zijn, en gewoon een tijdje op de cruise control kon gaan. Niets bleek minder waar… Levenslessen bleven op mijn pad komen!

Hoezo dan?

Het lukt me gewoon niet meer om sluimerende onvrede over kleine of grotere dingen langdurig weg te stoppen en te negeren. Ik weet namelijk wat het me oplevert als ik wel iets aan doe en wat het me kost als ik er niks aan doe. Intrinsieke motivatie op zijn best. En daar kun je nauwelijks voor wegkijken. Daarnaast heb ik veel meer vertrouwen gekregen in het feit dat ik mijn denkpatronen en gedrag kán veranderen. Dat betekent niet dat het altijd meteen lukt, maar wel dat ik er veel sneller mee aan de slag durf te gaan.

Perfectionisme als boycot

Zelfontplooiing staat, nog boven het krijgen van waardering, aan de top van de behoeftepiramide van Maslov. Maslov gaat er vanuit dat je pas aan vervulling van een behoefte toekomt als de onderliggende behoefte is vervuld. Mijn perfectionisme ging niet alleen om goed werk afleveren. Het ging vooral om waardering krijgen, om me daardoor geaccepteerd te voelen. Dat perfectionisme bepaalt inmiddels veel minder mijn leven. Daardoor is het krijgen van waardering ook een stuk minder belangrijk geworden. Ik accepteer meer en meer wie ik werkelijk ben en heb daar de waardering van anderen niet meer zo sterk voor nodig. Ik denk dat hierdoor als vanzelf (de behoefte aan) zelfontplooiing een belangrijkere plek in mijn leven is gaan innemen.

Wat ik eerder ook niet zag, is dat zolang je jezelf niet echt accepteert, de waardering van anderen, hoe veel en hoe groot ook, nooit genoeg is om dat gat te vullen. Brené Brown schrijft hier mooi over. Leestip!

Wat zijn dan die levenslessen?

Je vraagt je nu misschien af, welke inzichten deed ik dan op? Wat leerde ik? Ik zal er een paar noemen. Van tegeltjeswijsheden en ‘ik heb het je toch gezegd’ tot een beetje zweverig. Sommigen zijn nieuw voor me, van andere drong de waarheid nu pas écht tot me door.

Tijd is het schaarste dat je hebt. Er zitten 24 uur in een dag en 7 dagen in een week en je kunt je tijd maar een keer gebruiken. Ik probeer daar steeds bewuster mee om te gaan. Ik raak nog steeds weleens verloren op het Internet of een feestje dat ik niet leuk vind, maar kies er verder steeds vaker voor om te doen wat ik echt graag doe. Dingen die me gelukkig maken met de mensen van wie ik hou.

Hulp vragen is oké. Je wordt niet minder mens of minder sterk van hulp vragen. Het maakt het leven een stuk makkelijker en bovendien kan het de band met anderen versterken. Je laat namelijk een kant zien die een ander misschien niet kende, je deelt een ervaring en mensen vinden het bijna altijd fijn om een ander te helpen!

Een hoog salaris zegt niet alles. Natuurlijk is het belangrijk dat je de vaste lasten kunt betalen en nog wat van die dingen, dat voorop (een voorwaarde zelfs, zegt Maslov). En als je je werk geweldig vind is het misschien helemaal niet erg dat het veel tijd of energie kost. Maar als je je werk niet zo geweldig vind, of andere dingen eigenlijk nóg veel leuker? Je maandsalaris is een ding, maar wat is je uurloon als je kijkt naar de uren die je extra werkt, of de stress die je buiten werktijd hebt? Het geld dat je uitgeeft omdat je geen tijd hebt om bijvoorbeeld zelf de was te doen of je online miskopen terug te sturen? Minder salaris in een andere baan betekent nog niet dat je relatief niet meer verdient.

Nieuwe dingen leren is fijn! Ik deed een nieuwe opleiding, inclusief praktijkopdrachten, rijtjes stampen en een heus examen. Ik startte twee bedrijven (en stopte weer met eentje ervan omdat het ander zoveel meer voldoening geeft). Onderweg heb ik mezelf beter leren kennen, nieuwe vrienden gemaakt en dingen uitgeprobeerd die op mijn lijstje ‘misschien na mijn pensioen’ stonden. Wil jij ook iets nieuws doen? Go for it!!

Iemands feedback zegt ook altijd iets over die persoon. Ik geef een voorbeeld om dit iets inzichtelijker te maken. Toen ik ontslag nam liepen de reacties nogal uiteen: stoer, goed dat je dat doet, wil ik stiekem ook, zou je dat nou wel doen, dat moet je nooit doen… Ging dat over mijn keuze? Of veel meer over hoe die mensen tegen het leven en werk aankijken?

Zelf aan het stuur staan, zodat je zelf de regie hebt over je leven. Dat is voor mij niet alleen dat je zelf keuzes maakt in plaats van dat je anderen laat beslissen. Het is ook dat je je automatische piloot even uit kunt zetten. Dat gaat enerzijds om het afleren van gewoontegedrag. Maar meer nog om het herkennen van overtuigingen die je hebt, van die stemmetjes in je hoofd die zeggen hoe iets moet.

Persoonlijke ontwikkeling stopt niet. En zeker als de groeipijn weer even over is zou ik niet anders willen!

Wil je meer lezen?

Ik heb meer blogs gepubliceerd over loopbaan, persoonlijke ontwikkeling en burn-out. Die vind je hier. Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van de nieuwste blogs met inzichten, tips en ervaringsverhalen. Natuurlijk vind ik het ook leuk als je me volgt op LinkedIn!

Kun je wat hulp gebruiken?

Heb je vragen over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan? Heb je last van stressklachten of een (bijna) burn-out? En ben je benieuwd hoe ik je hierbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Op deze pagina lees je meer over loopbaancoaching, burn-out coaching, mijn werkwijze en de achtergrond van mensen die met mij werken.

Ik hoor graag van je. Koffie en thee staan voor je klaar!

Foto “Over groeipijn en geluk: levenslessen na mijn burn-out” door Matt via Unsplash

Mindfulness – waarom zou je het doen?

paardebloem pluisbol voor ondergaande zon - bij blog waarom zou je mindfulness doen, waarom mindfulness doen, eindhoven, loopbaancoaching, coaching, lifecoaching eindhoven

Mindfulness. Waarschijnlijk met dank aan een ongelukkige cursusbeschrijving of quote, dacht ik jaren terug dat het begon met een rozijn eten en draaide om gewone dingen vol concentratie doen. Nu kan ik zeggen: dat is niet zo. Maar waar gaat het dan wel om? En wat blijft hangen na een cursus? Ofwel waarom zou je mindfulness doen en heb je er ook iets aan in het echte leven? Spoiler: jazeker! Lees verder om meer te weten te komen over wat mindfulness je voor goeds kan brengen.

Om een iets breder beeld te vormen heb ik twee vriendinnen gevraagd naar hun ervaringen met mindfulness. Waarom begonnen ze ermee, wat hoopten ze te bereiken en wat leverde het op?

Wat is mindfulness en hoe leer je het?

De meest gebruikte definitie van mindfulness is die van John Kabat-Zinn: ‘Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn: bewust in het hier en nu, zonder te oordelen.’ Meer praktisch kun je in deze definitie twee dingen zien.

Allereerst gaat het om het sturen van je aandacht. Want onze hersenen kunnen nogal tekeer gaan, continu briljante en veel vaker minder briljante gedachtes produceren – wat je aandacht dan afleidt van dat waar het op dat moment werkelijk om gaat. Aandachtoefeningen met je adem, en dat is simpelweg meditatie, kunnen daarbij helpen. Deze monnik legt in een korte video mooi uit hoe dat werkt.

Het tweede gaat om je mindset, die open en accepterend is tegenover alle innerlijke ervaringen zoals gedachten, emoties en lichamelijke gevoelens, zoals een pijntje of kriebel. Wie heeft er niet geleerd dat boosheid een minder goede emotie zou zijn dan blijdschap of dankbaarheid en laat daarmee vaak een stukje van zichzelf buiten beschouwing?

Je kunt je (delen van) mindfulness eigen maken in een acht- of tien weken durende cursus, maar ook met een boekje met bijvoorbeeld audiotracks, en er zijn vast ook fijne apps. Zelf vind ik het fijn om dit soort dingen juist zonder mijn telefoon te doen en gebruikte ik een boek, mijn vriendinnen deden een cursus.

Ik denk dat het belangrijk is dat je ook iets leert van de theorie voordat je aan het oefenen gaat. Mindfulness gaat deels om loslaten van overtuigingen, en juist door die overtuigingen kun je een oefening al snel op jouw voorgeprogrammeerde wijze invullen en daarmee de kern missen. Later kun je alsnog jouw favoriete oefeningen op je eigen manier gaan doen.

Waarom beginnen aan mindfulness?

Ah ja, meer rust krijgen, dat was voor ons alle drie een reden om met mindfulness te beginnen. Maar ook je onrustige hoofd tot bedaren leren brengen en manieren vinden om te ontspannen. Twee van ons kwamen met mindfulness in aanraking door burn-out (ik) en andere ziekte. Het was een ondersteuning in herstel en hielp ons om te gaan met alle bijkomende emoties. Ik kreeg de eerste oefening van degene die mij toen begeleidde en stond perplex van het effect. Dat was namelijk een enorme onverwachte huilbui, noem het voor het gemak maar achterstallig onderhoud dat aan het licht kwam. Een beetje griezelig, maar het maakte me vooral enorm nieuwsgierig naar meer. In mijn beta opleiding en werk had ik hier nauwelijks iets over geleerd.

De eerste eyeopeners

Opvallend is dat ieder van ons op de korte termijn, van weken tot een paar maanden, andere inzichten heeft dan wat er op de langere termijn is blijven hangen (van een jaar tot jaren), maar dat er veel waardevolle dingen te noemen zijn!

Een van de eerste dingen die we leerden is dat je niet naar je gedachten hóeft te luisteren. Ook als je niet luistert, maar ze gewoon laat varen, gaan gedachten weg. Gedachten blokken werkt dan weer niet, denk maar (niet haha) aan de roze olifant.

Bewust genieten en stilstaan bij kleine dingen is een tweede. Als je altijd maar jaagt op morgen of bezig bent met gisteren vergeet je wellicht wat er vandaag voor fijns is. Op een moment dat je bewust geniet is er nauwelijks ruimte voor zorgen en stress.

Zelf had ik me getraind om niet te luisteren naar emoties en gevoelens en voor een groot deel te leven volgens mijn verstand. Ik leerde ‘the hard way’ dat dat bij mij niet werkt. Door mindfulness kwam ik weer in contact met mijn lijf en leerde ik opnieuw emoties voelen en uiten. Broodnodig om mijn eigen grenzen te herkennen.

Tenslotte haalden we er allemaal iets uit waarbij we ons hoofd even kunnen ‘leegmaken’. Dat is niet perse tijdens het mediteren (soms wel, soms niet), maar zeker wel bij een flinke wandeling of yoga. We merkten hoe belangrijk deze momenten zijn, even rust en aandacht voor jezelf, en dat deze momenten vaak makkelijker te realiseren dan je denkt.

Wat blijft er na een lange tijd nog hangen?

En na een jaar, is er dan nog iets over? Zeker!! Bij ieder van ons geldt dat het leren loslaten van de automatische piloot voor blijvende veranderingen heeft gezorgd. Voor de een uit zich dit in het kunnen genieten van en stilstaan bij de kleine dingen. Wie is het niet gewend om continu maar door te gaan, druk te zijn en nog tig andere mentale tabs open te hebben staan?

Het contact met onze gevoelens en emoties is ook sterker geworden. Op die manier merk je wat je grenzen zijn en wat goed voor je is. En op momenten dat het minder gaat, kunnen we dat beter herkennen en er naar handelen. Soms is een keer mediteren of extra yoga fijn, een andere keer is het de trigger om voor onszelf te kiezen en geniepige gewoonten aan te passen.

En hoewel het nog lang niet altijd lukt kunnen we vaker relativeren en loslaten. Ook al ga je er in de praktijk van uit van dat minder prettige emoties lang blijven hangen, ook die gaan voorbij. Gedachten zijn lang niet altijd waar en je kunt zelf kiezen wanneer je ernaar luistert. Daardoor ben ik een stuk milder geworden, zeker naar anderen, en meer en meer ook naar mezelf.

En dan nog even over dat mediteren en yoga: voor ieder van ons (en alledrie een beta opleiding!) blijkt mediteren een prima manier om de gedachtentrein te stoppen. En we doen aan yoga. Hierbij quote ik vriendin X, die over zichzelf zegt: “Dat had ik nooit voor mogelijk gehouden!” Yoga en meditatie kunnen een zweverige bijsmaak hebben, maar dat hoeft zeker niet.

In mijn coaching gebruik ik, afhankelijk van de coachvraag en het doel, regelmatig iets uit mindfulness. Soms is dat makkelijk herleidbaar, andere keren zijn het dingen die buiten het kader van een ‘mindfulness beoefenen’ eigenlijk heel gewoon zijn.

Meer over mindfulness

Het boek dat ik gebruikte is Mindfulness – een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten, geschreven door Ger Schurink.

Mindfulness trainingen worden op diverse plaatsen gegeven. Ze worden ook regelmatig door de werkgever gegeven of door de werkgever vergoed. Weet iemand of de zorgverzekering ze nog vergoed?

En voor iedereen die mindfulness met kinderen wil doen en er zelf ook best iets van wil leren is dit een leuk boek: Stilzitten als een kikker, geschreven door Eline Snel.

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van blogs met inzichten, tips en ervaringsverhalen. Natuurlijk vind ik het ook leuk als je me volgt op LinkedIn!

Kom je er alleen niet uit?

Heb je een specifieke vraag over jouw effectiviteit, persoonlijke ontwikkeling of loopbaan? Heb je last van stressklachten of een (bijna) burn-out? En ben je benieuwd hoe ik je hierbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Foto Waarom mindfulness doen: Aleksandr Ledogorov via Unsplash

Persoonlijke effectiviteit – Vaker en makkelijker nee zeggen

sagitta peters coach loopbaancoaching burnout coaching, coaching voor hoger opgeleiden, academici, universiteit, promovendi, technici, ingenieurs, engineers, academic staff, phd students, postdocs, university, eindhoven, utrecht, amsterdam, nijmegen, rotterdam, tilburg, career coaching, expats, international, english

Wie herkent het…. Ja zeggen terwijl je eigenlijk veel liever nee zou hebben gezegd? Zeker voor de pleasers, de helpers en de oplossers (en wie heeft er niet een beetje van deze in zich) is moeilijk nee kunnen zeggen een herkenbaar en terugkerend probleem.

Vaak botst nee zeggen in je interne systeem met je waarden, zoals behulpzaam zijn, of roept het de angst op om niet aardig gevonden te worden. Terwijl je anderen, die nee zeggen, veel positiever ziet. Vergeet daarom niet dat het andersom ook zo werkt, en ze jou dus ook positiever ervaren dan jij jezelf op die momenten ziet. Mensen die goed nee kunnen zeggen zijn namelijk vaak efficiënt, je kunt ervan op aan (want als ze ja zeggen dan doen ze wat ze beloven en nog op tijd ook), en ze worden vaak gewaardeerd op het werk omdat ze hun toegewezen taken goed doen. En een gezonde portie assertiviteit is eerder iets waar we jaloers op zijn dan dat we het iemand misgunnen.

Vandaag tips voor het makkelijker nee zeggen op het werk, terwijl ze je toch een fijne collega blijven vinden! Dat maakt het minder eng om te doen en zo kun je stapsgewijs oefenen met het nee zeggen.

Wat is jouw baan?

Zorg allereerst voor een heldere functieomschrijving, gemaakt door je leidinggevende of door jezelf. Zo weet je waar jouw focus hoort te liggen, wat tot je takenpakket behoort en wat zeker niet. Natuurlijk blijft er een grijs gebied, maar dat is zo wel een stuk kleiner geworden. Blijft er hierdoor een taak of verantwoordelijkheid liggen, dan kan die in overleg aan iemand worden toegewezen.

Verwachtingsmanagement

Het leven op kantoor wordt een stuk makkelijker als je vanaf het begin de juiste verwachtingen schept. Hierbij telt het werkelijke gedrag veel meer dan de intentie en eventuele goede bedoelingen. Zorg ervoor dat ze jou leren kennen als iemand die weet wat je wilt en hoe je je werk wilt inrichten, maar vooral als iemand die dat ook in de praktijk laat zien. Als je dat eerder niet hebt gedaan, begin er dan gewoon vandaag mee!

Waar zou het aapje moeten zitten?

Sommige mensen zijn er extreem goed in, het verplaatsen van hun aapjes (problemen) naar de schouders van collega’s. Komt er zo’n aapje langs, stel jezelf dan expliciet de vraag ‘is dit mijn probleem?’. Ik heb ooit een onzichtbaar briefje van iemand gekregen, moest het in mijn zak stoppen en hoorde toen pas dat de vraag ‘is dit mijn probleem?’ erop stond. Met de bedoeling om het dagelijks bij me te dragen. Doordat het met een soort trucje en ritueel gepaard ging, is het me lang bijgebleven.
Door deze eenvoudige vraag wordt het makkelijker om een simpel antwoord te geven. Namelijk ja. Of nee. Misschien wil jij ook zo’n briefje in je zak? Dan heb ik er hier eentje voor je.

Vraag door!

Een valkuil die ik vaak tegenkom is om bij een hulpvraag de klus helemaal over te nemen en zo veel meer te geven dan waar mensen eigenlijk om vragen. Vraag dus aan je collega/baas/klant, waar heb je precies hulp bij nodig? Of, wat wil je precies van me weten? Zo help je de ander uit te vinden waar het probleem precies ligt, en wat er nodig is om het op te lossen. Dat kan iets heel anders zijn dan waar je zelf aan dacht, en is eigenlijk altijd minder dan de volledige taak overnemen. Soms is zelfs het stellen van de vraag al voldoende om iemand verder te kunnen laten gaan. Bovendien heb je je collega zo verder geholpen in diens persoonlijke ontwikkeling, door reflectie te stimuleren.

Wijs de weg

Geef vervolgens duidelijke aanwijzingen hoe mensen verder kunnen, en check of ze er iets mee kunnen. Als het niet lukt kunnen ze bij je terugkomen en kun je ze nog een keer op weg helpen (meer leermomenten voor de ander). En lukt het echt niet, dan kun je het alsnog voor ze oplossen.

Verwijs door

Is er iemand bij wie dit aapje wel thuishoort in zijn takenpakket? Verwijs je collega door! Zo heb je toch geholpen, zonder er veel tijd aan kwijt te zijn.

Soms is uitstellen wel goed

Van uitstel komt afstel, en soms is dat wel goed! Vraag bijvoorbeeld om later op die dag terug te bellen of geef aan dat je wilt meedenken, maar pas over … dagen of weken tijd hebt. Dan blijkt vaak dat het probleem zichzelf oplost, en anders gebeurt het in ieder geval op een moment dat het jou uitkomt in plaats van dat het jouw planning in de war stuurt.
Bij lastigere vragen is uitstel om een andere reden goed. Als je aangeeft even over je antwoord na te willen denken (zeker ook als de baas het vraagt) geef je jezelf tijd en ruimte om je taken en tijd te overzien. Daarna weet je beter of je het wel of niet wilt en kunt doen en waarom.
Wil je het doen (goed voor je carrière, gewoon een superleuke taak, de kans om veel te leren, ….), en is het belangrijk voor de organisatie, dan is het laten vallen van een andere taak misschien ook een optie. Overleg met je leidinggevende wat er mogelijk is.

Een simpel nee

Deze had ook vooraan kunnen staan. Zeg ook gewoon eens ‘nee, dat kan ik niet doen’. Eventueel ‘nee, helaas, dan past niet bij mijn werk/agenda’. Praat vanuit de ik, ga niet in discussie over jouw redenen, geef geen excuses of smoesjes en voorkom beschuldigingen richting de ander. Wat dat betreft is het een relatie zoals thuis waarbij verwijten als ‘jij doet ook altijd…’ niet goed werken.

Ik hoop dat je met deze tips steeds iets makkelijker nee leert zeggen. En ik ben erg benieuwd naar de manieren waarop jij hebt geleerd om nee te zeggen. Laat je het weten? (Kan ook in een PB)

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van blogs met inzichten, tips en ervaringsverhalen. Natuurlijk vind ik het ook leuk als je me volgt op LinkedIn!

Kom je er alleen niet uit?

Heb je een specifieke vraag over jouw effectiviteit, persoonlijke ontwikkeling of loopbaan? Of heb je last van stressklachten of een (bijna) burn-out? Ben je benieuwd hoe ik je hierbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Foto Makkelijker nee zeggen: Andy Tootell via Unsplash

Waarom naar je emoties luisteren verstandig is (en ik erover kan meepraten)

gevoelens emoties wegstoppen luisteren naar verdoven over je grenzen gaan coaching loopbaancoaching burn-out eindhoven waalre heeze geldrop nuenen helmond son best veldhoven

Wanneer was jij voor het laatst echt heel boos, blij of verdrietig? Als klein kind konden we het wel: tranen met tuiten huilen, springen van geluk. Op weg naar volwassenheid hebben we geleerd onze emoties te doseren en dat is vaak een goede zaak (hallo baas/klant/aso-autobestuurder!). We zijn echter doorgeslagen in het doseren. En dus laten we onze gevoelens ook niet toe als het wel zou kunnen. Omdat het onszelf niet uitkomt, want het voelt niet fijn om verdrietig te zijn/daar heb je nu geen tijd voor/…. Omdat je ze niet aan anderen wilt laten zien. Of je hebt vroeger al geleerd dat bang of ontevreden zijn niet mag.
Vandaag vertel ik iets meer over de functie van emoties, het nut van voelen en de risico’s van wegstoppen. En yes, over dat laatste praat ik uit eigen ervaring… Ofwel: een crash course emoties!!

Emoties zijn signalen

Emoties zijn simpelweg signalen. Het is een boodschap aan jou of de mensen om je heen over iets dat jou aangaat. Bijvoorbeeld dat er iets wordt toegevoegd aan jouw systeem (iets wat je graag wilde hebben), iets wordt weggehaald (bijvoorbeeld verlies van een vriendschap of dood van een dierbare) of dat een gevaar is voor jouw systeem (slang, hoogte). Emoties geven ook een signaal als iets of iemand aan je grenzen komt. Ze geven informatie aan je op een ander niveau dan je ratio dat kan doen.

Waarom er geen negatieve gevoelens bestaan

Gevoelens kun je fijn vinden of niet fijn, maar ze zijn nooit negatief. Negatief betekent iets als slecht, of dat het er niet moet zijn. En dat is bij emoties niet zo. Alle emoties geven namelijk waardevolle informatie. Ze zijn er om je te helpen zo goed mogelijk voor jezelf te zorgen.

Jong geleerd…

Als kind lagen onze emoties erg aan de oppervlakte en het uiten was gemakkelijk. Dat kon je zelfs al voordat je leerde praten. En ook iets later, als we er geen woorden aan konden geven, deed de rest van ons dat wel (gezicht, geluid, beweging): hard huilen, stampvoeten of springen van blijdschap.
Ergens onderweg naar volwassenheid hebben we geleerd die emoties te beteugelen. Vaak gehoord: “stoere jongens huilen niet” en “meisjes moeten lief zijn”.

Doseren

Een beetje doseren heeft inderdaad zijn voordelen. Zo is oneindig boos zijn tegen een collega, je baas of je partner vaak niet zo slim omdat je daarmee niet bereikt wat je wilt. En een gat in de lucht springen omdat je je gelijk krijgt is ook niet echt handig. Alleen zijn we nogal ver doorgeslagen in dat in de hand houden van emoties. Daardoor voelen we ook niet meer als het wel kan, omdat we onprettige gevoelens liever vermijden, of geleerd hebben dat voelen niet goed is.
Daar komt nog bij dat veel mensen (zeker ook in de regio Eindhoven) werken in een omgeving waarin vooral gesproken wordt over de inhoud/dingen/producten/onderzoek en niet over hoe je je voelt.

Ik kan het niet ligt op het kerkhof…

Op de basisschool zat ik op zwemmen. In het buitenbad, het was bijna altijd koud, en dan moest ik iets gaan doen wat ik eng vond. Ik zei dan: “Dat kan ik niet.” En ik weet het nog zo goed, de trainsters reageerden dan met: “Ik kan het niet ligt op het kerkhof en ik wil het niet ernaast.” Dus ik ging bang het water weer in. Want het maakte niet uit hoe ik me voelde, ik moest het toch doen. En dat gedrag, gewoon doorzetten terwijl ik iets eng vond, heb ik nog jaren volgehouden.

Over je grenzen gaan

Je gevoelens laten je dus ook weten wanneer er iets met je grenzen gebeurt. Iets of iemand duwt er tegen en jij laat het gebeuren doordat je je emoties hebt geblokt, niet weet wat ze vertellen, of ze niet serieus neemt. Een van de plaatsen waar dit voor veel mensen heel duidelijk wordt is op het werk. Steeds meer verantwoordelijkheden, hoge werkdruk, een tijdelijke klus erbij, een conflictsituatie of een collega die de lastige klusjes rustig naar jou doorstuurt. Je gaat steeds harder werken, skipt af en toe (en daarna steeds vaker) pauzes of werkt in de avond maar weer door. Je went eraan en je krijgt complimenten. En ook wringt er iets.
Merk je dat dit bij jou speelt? Zet je grenzen dan weer waar ze voor jou horen (lunchpauze, op een gewone tijd naar huis, klus teruggeven etc). En wordt weer vriendjes met je gevoelens. Een eerste oefening daarvoor staat hieronder.

Groot alarm!!

Het is net als in een fabriek waar de eerste waarschuwingen zich opstapelen, of dat piepje als je achteruit rijdt en nog een stukje verder: ga je toch door dan krijg je groot alarm (of veel piep). Zo gaat dat ook met jouw systeem. Stop je je gevoelens te vaak weg, of ga je te lang over je grenzen, dan krijg je groot alarm. Je lijf geeft nu ook signalen (een enkeling voelt deze signalen eerder dan zijn emoties, dat kan). Buikpijn, gespannen schouders, het gevoel of je keel wordt dichtgeknepen, hoofdpijn, slaapproblemen en ga zo maar door. Het is nu echt tijd om in te grijpen en goed voor jezelf te gaan zorgen.

Verdoven

Naast gewoon negeren of rechtpraten zijn er ook andere manieren of je aandacht af te leiden van je gevoelens of de signalen van je lichaam. Herken jij er ook van? Je kunt denken aan altijd maar werken, niet of juist heel veel eten, grote behoefte aan suikerrush, continu met je telefoon of ander scherm bezig zijn, dagelijks alcohol drinken en niet goed meer zonder kunnen, dwangmatig sporten of slaappillen.
Voor mij waren dat een paar jaar terug altijd bezig zijn (niet goed kunnen niksen) en dwangmatig bezig zijn met mijn lijf in goede conditie houden door gezond eten op tijd naar bed en sporten – alles om optimaal te presteren op het werk. Ik vergat alleen om goed voor mijn hart, ziel en hoofd te zorgen. Zie daar een paar ingrediënten van mijn persoonlijke burn-out recept.
Als je iets van bovenstaande herkent, dan merk je misschien ook dat je niet alleen je minder fijne gevoelens dempt maar ook de leuke. Je vlakt af. Is dat het je waard?

Een gezonde geest is een gevoelige geest

Gevoelens die je niet voelt maken je uiteindelijk ziek. Je krijgt lichamelijke of psychische klachten. Daarom pleit ik voor een potje huilen per week. Daarmee bedoel ik, die gevoelens moeten er uit. Negeer je ze dan kunnen ze de roze olifant worden je nu niet aan mag denken. Of de bal die je onder water duwt: hoe dieper weg, hoe hoger en meer ongecontroleerd hij naar boven springt als je hem loslaat of hij onder je vingers wegglipt. Gevoelens voelen is een voorwaarde voor verwerken van die gevoelens, ofwel, wil je ervan af dan moet je erdoorheen.
De eerste keer dat je jezelf echte boosheid of een huilbui toestaat kunnen de gevoelens je overvallen. Maar neem van mij aan, het went, en het wordt ook steeds iets minder. En ook: dat huilen stopt vanzelf 😉 Eén voorwaarde, doe jezelf of anderen nooit pijn. Slaan in een kussen mag, tegen een muur niet.

Terug naar dat zwembad

Je moet iets doen wat je niet wilt of niet durft. Begin met het accepteren van je gevoelens. Daarna kun je beslissen of je het niet doet (bijvoorbeeld een klus waarvoor je het hele weekend aan de slag moet terwijl je collega nog tijd zat heeft) of dat je het wel wilt doen (misschien een presentatie geven). In dat geval kijk je hoe je het fijner of veiliger voor jezelf kunt maken. Kleine stappen zetten of hulp vragen, vaardigheden leren in een training: allemaal dingen waarmee je het beter laat passen bij wat goed voor jou voelt.
Zo had ik tegen de zwemtrainster kunnen zeggen: “Ik vind het eng, ik wil hulp.” Of de trainster had beter naar me kunnen kijken en vragen: “Vind je het spannend? Wil je het op een andere manier wel proberen?” Dan had ik geleerd dat emoties oké zijn en dat hulp vragen mag!

Hoe kan ik meer voelen?

Een eerste oefening om meer te voelen hoeft maar twee of drie minuten te duren. Ga gewoon zitten met je ogen dicht, adem rustig door je buik en kijk welke gevoelens er langs komen. Dwalen je gedachten af, dan ga je weer terug naar het voelen van je ademhaling en het opmerken van je emoties.
Hoe kan dat ongeveer gaan? “Het voelt wel raar om zo te zitten als ik nog zoveel moet doen, nou ja, ik doe het tóch, adem in, adem uit, ik voel tevredenheid, adem in – uit, boosheid, waarom eigenlijk? onee, nu niet aan denken, adem in, blijheid, adem uit, boosheid…” Alles is oke. Het kan ook zijn dat je niks voelt, of juist heel veel.
Een andere tip is om voortaan als je een sterke emotie voelt opkomen daar ook echt even bij stil te staan. Blij vanwege goed nieuws bij een collega? Feliciteer en benoem dat je er zelf ook blij van wordt (vindt die collega ook leuk om te horen), of vertel het ’s avonds tegen je partner. Verdrietig vanwege slecht nieuws op tv of een gemiste kans? Laat jezelf even verdrietig zijn.

En troosten dan?

Bij iemand blijven die zich rot voelt kan voor de ander fijn zijn als hij of zij zich naar voelt. Weet je dat niet zeker, dan vraag je gewoon even of diegene wil dat je blijft of dat je iets kunt doen. Troost je iemand in de hoop dat die zo snel mogelijk stopt met huilen omdat je er zelf ongemakkelijk van wordt of omdat je denkt dat dit beter is, dan kun je het meestal beter niet doen.

Tot slot

Emoties en gevoelens gebruik ik door elkaar. Er is in sommige definities een klein verschil maar dat is niet zo nuttig hier. Wat ik hier nu niet bedoel met gevoelens (of emoties) zijn lichamelijke signalen als honger, warm, buikpijn, strakke schouders. En ook niet een mening of indruk als ‘ik voel dat dit een goede kans is’.

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van blogs met inzichten, tips en ervaringsverhalen. Natuurlijk vind ik het ook leuk als je me volgt op LinkedIn!

Kom je er alleen niet uit?

Heb je last van steeds terugkerende heftige emoties, stressklachten of een burn-out, of heb je een specifieke vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan? Ben je benieuwd hoe ik je hierbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Foto: Tom Pumford via Unsplash

Tien belangrijke vragen als je nadenkt over een grote loopbaanstap

Sagitta Peters - belangrijke vragen bij loopbaanstap carriereswitch zelfonderzoek, sagitta peters coach loopbaancoaching burnout coaching, coaching voor hoger opgeleiden, academici, universiteit, promovendi, technici, ingenieurs, engineers, academic staff, phd students, postdocs, university, eindhoven, utrecht, amsterdam, nijmegen, rotterdam, tilburg, career coaching, expats, international, english

Zit jij niet meer helemaal lekker op je plek bij je huidige baan? Of ken je iemand voor wie dat geldt? Lees dan even verder. Als je merkt dat je huidige werk niet meer bij je past en je een grote loopbaanstap overweegt, kan zelfonderzoek je leren wat wél bij je past. Het helpt je een beter beeld te krijgen van jouw doelen, het type werk dat je graag en goed doet, de organisatiecultuur die bij je aansluit en de omgeving waarin je wilt werken. Het is overigens ook zinvol om dit regelmatig te doen als je wel lekker op je plek zit, zo kun je op tijd bijsturen om gelukkig te blijven met je werk. Hoe pak je zo’n zelfonderzoek aan?

Vragen om jezelf te stellen

Dit zijn de tien vragen waarvan ik, als loopbaancoach, keer op keer weer merk dat ze heel belangrijk zijn als je een grote loopbaanstap overweegt. Zonder verdere toelichting, in een kort en bondig lijstje (laat me even weten als er een printable pdf moet komen!):

1. Hoe was ik als kind, hoe ben ik opgegroeid?

2. Waar stá ik nu voor in het leven?

3. Wil ik echt een andere baan of loop ik weg voor problemen die ik ook op een andere plaats weer tegenkom?

4. Wat zijn mijn sterke punten? Hoe komen die het beste tot hun recht?

5. Wat geeft me energie?

6. Waar wil ik me verder in ontwikkelen?

7. Wat is mijn droombaan (astronaut, musicus, …) en wat vertelt die over mij?

8. Wat wil ik niet meer?

9. Waar moet ik meer praktisch rekening mee houden (van reistijd tot financiën en opzegtermijn)?

10. Wie of wat houdt me tegen?

Welke vragen zorgen bij jou voor eye-openers, en welke ontbreken nog in dit lijstje? Let me know!!

Succesfactoren om tot een goede beslissing te komen

Laat jij ook je onbewuste meewerken? In mijn blog van afgelopen week kun je meer lezen over de succesfactoren die je helpen om tot een goede beslissing te komen als je een grote carrièrestap overweegt. Lees hier verder!

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van nieuwe blogs met inzichten, tips en ervaringsverhalen.

Heb je een vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan, of heb je last van stressklachten of een burn-out? En ben je benieuwd hoe ik je hierbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Foto: Katrina via Unsplash


DOWNLOADS

pdf download Sagitta Peters Tien belangrijke vragen als je nadenkt over een grote loopbaanstap

Als je een grote carrièrestap overweegt – succesfactoren om tot een goede beslissing te komen

Sagitta Peters - succesfactoren goede beslissing carrierestap - loopbaancoaching eindhoven, sagitta peters coach loopbaancoaching burnout coaching, coaching voor hoger opgeleiden, academici, universiteit, promovendi, technici, ingenieurs, engineers, academic staff, phd students, postdocs, university, eindhoven, utrecht, amsterdam, nijmegen, rotterdam, tilburg, career coaching, expats, international, english

Eens in de zoveel tijd maak je iets mee waardoor je leven flink op zijn kop wordt gezet. Of je hebt jezelf nog beter leren kennen door, nou ja, gewoon het leven te leven. Daardoor kan het zijn dat je huidige baan niet meer zo goed bij je past. Het wordt tijd voor een carrièrestap, opzij of omhoog in dezelfde branche bijvoorbeeld, of misschien wel een carrièreswitch waarbij je iets totaal anders gaat doen.

Maar hoe pak je dat aan? Ik deel graag mijn kennis en ervaring met je om je hierbij te helpen. In deze blog lees je hoe je het proces goed kunt aanpakken. En in deze blog lees je meer over de vragen die je jezelf kunt stellen tijdens het proces.

Huisje, boompje, storm?

Studeren, samenwonen, kinderen krijgen, scheiden, lichamelijk of psychisch ziek zijn, het verlies van een dierbare, of gewoon het ingaan van een nieuwe levensfase (bijvoorbeeld van jonge hond naar volwassene)… Sommige dingen zijn leuk, anderen juist heel verdrietig, maar het heeft allemaal een grote impact op je. Daardoor kom je vaak anders in het leven te staan.

Je gaat andere dingen belangrijk vinden en ontdekt misschien wel nieuwe kanten van jezelf. Allemaal dingen die ervoor kunnen zorgen dat je huidige baan niet meer zo goed bij je past. Maar wat voor baan dan wel?

Tel daarbij op dat je waarschijnlijk langer aan het werk bent dan eerdere generaties (door de stijgende pensioenleeftijd) en dat je dit het liefste in leuke baan blijft doen: het belang van loopbaanonderhoud is groot.

Verwacht niet dat anderen het voor je doen

Stel: jouw bedrijf heeft de beste personeelsafdeling en je kunt lezen en schrijven met jouw HR functionaris. Dan wijzen ze je er wellicht op dat je niet meer zo gelukkig lijkt met je werk en het tijd is voor ontwikkeling. Of: je hebt een manager die supersterke jaargesprekken voert, inclusief ontwikkelpotentieel en eerlijke feedback die twee kanten op gaat. Zelfs in die gevallen moet je het zware werk (wat wil ik écht, wat is belangrijk voor mij) helemaal zelf doen.

En in alle andere gevallen, als je op dit vlak net iets minder geluk hebt met je HR afdeling of baas, dan zeker. Het is aan jou om te bepalen wanneer het moment daar is om je te gaan oriënteren, om uit te zoeken wat je wilt, en waar jij het gelukkigst van wordt. Jij kent jezelf het beste.

(In)werktijd

Erachter komen wat voor baan bij je past kost tijd. Onderzoek, reflectie en het wachten op bijvoorbeeld afspraken. Probeer hier dus ook echt tijd voor vrij te maken. Zelf zie ik hier twee soorten tijd: werktijd en inwerktijd.

Je hebt regelmatig een paar uur nodig om er echt voor te gaan zitten (werktijd). Nadenken, misschien een testje doen, dingen uitzoeken, mailtjes sturen, aan dit soort dingen kun je denken. Daarnaast heb je tijd nodig om je onbewuste zijn werk te laten doen, door er spreekwoordelijk een paar nachten over te slapen (inwerktijd). Dat onbewuste speelt namelijk een heel belangrijke rol bij het nemen van beslissingen. Meer over de kracht van het onbewuste lees je bijvoorbeeld in Het slimme onbewuste van Ap Dijksterhuis.

Profiteer van je projectmanagement skills

Het werken aan de voorbereiding van een grote carrièrestap is best complex. Je hebt wellicht meerdere functies op het oog, verschillende bedrijven, vragen die je nog wilt stellen, en lijstjes met dingen die je wel of juist niet wilt of kunt doen. En voordat je het weet ben je iets heel belangrijks vergeten. Met een boekje of digitaal document waarin je alles bijhoudt, met doelen en to do’s, breng je hier structuur in aan.

Die projectmatige aanpak heeft nog een tweede voordeel. Voor mij werd het hele proces van heroriëntatie zo een stuk hanteerbaarder. De vraag ‘wat nu’, die eerst zo overweldigend was, bleef hetzelfde natuurlijk, maar ik kon hem zo beter opdelen in vragen waar ik wel mee aan de slag kon. En stukje bij beetje kon ik ook de grote vraag ‘wat nu’ steeds beter beantwoorden.

Verwacht niet dat anderen het voor je doen, maar vraag wel hulp

Ook al moet je het echte werk zelf doen en is het belangrijk om zelf aan het roer te staan bij dit proces, je hoeft het niet alleen te doen. Sterker nog, je kunt de hulp van anderen heel goed gebruiken bij het bepalen van je volgende carrièrestap. Je partner, vrienden, familie, ze kunnen je helpen bij (zelf)reflectie, en hebben samen een groter netwerk dan jij alleen. Je kunt ook vragen om concrete feedback, of ze loopbaan ideeën hebben die passen bij je wensenlijstje voor deze carrièrestap of gewoon om een steuntje in je rug of een arm om je schouder. Binnen je netwerk zijn vast ook mensen die meer willen vertellen over hun werk of je in contact kunnen brengen met de relevante personen binnen hun organisatie.

Wat zegt je onderbuik?

Veel van de lezers van mijn blogs zijn vrij rationeel ingesteld en analytisch sterk (jij ook?). Ze hebben vaak als uitdaging om ook naar hun emoties en gevoel (fysiek) te blijven luisteren. Het klinkt soms wat vaag, luisteren naar je onderbuikgevoel (fysiek) en je hart (emoties). Maar net als je onbewuste leveren ze nog een schat aan informatie naast alles wat je met je verstand kan beredeneren.

En dan?

Door zelf de regie te nemen, tijd uit te trekken voor het proces, te luisteren naar je hoofd en je hart, en regelmatig hulp te vragen heb je al een aantal succesfactoren bij elkaar. Volgende week deel ik een aantal vragen die je jezelf kunt stellen om erachter te komen welke functies bij je passen.

Wat zijn jouw ervaringen bij het maken van een carrièrestap? Of heb je nog vragen? Let me know!!

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van nieuwe blogs met inzichten, tips en ervaringsverhalen.
Heb je een vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan, of heb je last van stressklachten of een burn-out? En ben je benieuwd hoe ik je hierbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Waarom het zo moeilijk is iemand voor een burn-out te waarschuwen: Inzicht en tips!

iemand voor burn-out waarschuwen - eindhoven - overspannen surmenage, sagitta peters coach loopbaancoaching burnout coaching, coaching voor hoger opgeleiden, academici, universiteit, promovendi, technici, ingenieurs, engineers, academic staff, phd students, postdocs, university, eindhoven, utrecht, amsterdam, nijmegen, rotterdam, tilburg, career coaching, expats, international, english

Je hebt het misschien al eens meegemaakt en anders is de kans groot dat het een keer gaat gebeuren (want burn-out is beroepsziekte nummer 1, bijna 16% van de werknemers ervaart burn-out klachten). Een van je vrienden is altijd moe, druk en zegt steeds vaker dingen af. Of je herkent hem (of haar!) steeds minder als zichzelf: was werk echt altijd al het belangrijkste, en sinds wanneer houdt hij niet meer van sporten of is hij zo prikkelbaar? Hierdoor maak je je zorgen.

Waarom is het zo moeilijk iemand voor een dreigende burn-out te waarschuwen

Wat als hij echt de grens over gaat en burn-out raakt? Dat gun je niemand! Maar waarom is het zo lastig om iets te doen hieraan? Je weet niet wat je moet zeggen, of je woorden lijken wel van diegene af te glijden als van een teflon-pan. In deze blog leg ik uit waarom het zo moeilijk is om iemand voor een dreigende burn-out te waarschuwen, en krijg je do’s en don’ts over wat je (vooral niet) kunt zeggen.

Iedere persoon en burn-out is anders. Zit je niet lekker in je vel en maak je je zorgen? Doe je verhaal, bij familie of vrienden, je huisarts of een andere hulpverlener.
Ik schrijf in deze blog hij, maar er had natuurlijk net zo goed zij kunnen staan. Mannen en vrouwen krijgen ongeveer net zo vaak een burn-out.

Ingeslepen patronen

Degene die rondloopt met vermoeidheids- of stressklachten werkt en denkt al jaren op een bepaalde manier. Misschien heeft hij er niet bewust voor gekozen, maar in de praktijk valt er nu niet makkelijk meer voor een andere weg te kiezen. Zo kent diegene zichzelf als iemand die altijd ja zegt, een echte aanpakker, of als zo iemand die nou eenmaal graag als eerste begint en als laatste naar huis gaat. Deze patronen zijn er al lang ingeslopen, gedrag en denken zijn niet zomaar te veranderen. Dus goedbedoeld advies over wat anders zou moeten, komt niet echt aan.

Stressklachten? Nee hoor!

Een burn-out krijg je niet van een paar weken te hard werken. Het gaat om maanden of vaker nog jarenlange uitputting en over je grenzen gaan. Daar horen dus ook al langer klachten bij. Iemand slaapt misschien slechter, is prikkelbaarder of heeft last van zijn buik. Ook angsten of sombere gevoelens kunnen al langer spelen. Dikke kans alleen dat diegene die klachten niet aan stress koppelt (dan zou er tenslotte iets aan de hand zijn). Of deze klachten koppelt aan zijn persoon ‘ik ben nou eenmaal geen goede slaper’ en vergeet dat het ooit anders was. De klachten worden vaak losgekoppeld van de stress. En dus is er geen stress-probleem!

Stoppen bestaat niet

Mensen die een burn-out krijgen hebben vaak een aantal persoonlijke eigenschappen gemeen. Ze zijn perfectionistisch, waarbij hun eigenwaarde afhangt van het wel of niet slagen van een klus (lees mijn verhaal over perfectionisme). Ze hebben de lat heel hoog liggen, en het zijn harde werkers en doorzetters. Ofwel: stoppen (wat waarschijnlijk meer voelt als opgeven) staat niet in hun woordenboek.

Dat laatste kan ik ook uit eigen ervaring zeggen. Ook toen ik me realiseerde dat het al een tijd écht niet goed met me ging, wist ik gewoon niet hoe ik moest stoppen met werken. Zelfs het advies van de huisarts sloeg ik in de wind. Ik moest tenslotte door, en had geen idee hoe ik kon stoppen met doorgaan. Uiteindelijk gaf het besluit van de personeelsfunctionaris de doorslag. Die verbood me simpelweg om nog te mailen en beslissingen te nemen. En dan heb je dus geen werk meer he?

Je werk doen of zijn?

Als je al lang heel veel aan de kant zet voor je werk, wordt de scheidslijn tussen je werk doen en je werk zijn steeds kleiner. Een dreigende ziekte waardoor je niet kunt werken is daarmee een dreigende deuk in wie je bent. Je bestaansrecht zonder werk? Daar wil je niet over nadenken. Dus voor de dingen die hier naartoe wijzen doet zo iemand mooi zijn ogen dicht.

Te moe om te veranderen

Iemand met een dreigende burn-out is al maanden (vaker jaren) bezig zijn reserves uit te putten. Er is nog energie voor het hoognodige, maar de regie waarin je zelf beslissingen neemt is al tijden minimaal. Daarmee wordt het dus steeds lastiger om zelf in te grijpen en dingen te veranderen, want dat kost ook weer energie en tijd, en dat kan er gewoonweg niet zomaar bij.

Kortom

Degene met een dreigende burn-out weet misschien wel dat het niet goed gaat, maar doet er alles aan om die gedachte weer weg te duwen. Daarmee komt veel van wat jij zegt ook niet echt aan en dat maakt het zo moeilijk om iemand te waarschuwen voor een dreigende burn-out. Hij hoort het wel, maar het dringt niet door. Of het dringt door, maar er is simpelweg geen energie om er iets mee te doen, waarmee het eerder iets toevoegt op de lijst van dingen die niet meer lukken.
Hoe lastig het dus ook kan zijn, ik heb als coach (en ervaringsdeskundige) wel een paar tips voor je:

Do’s

• Benoem feiten en gedrag. Zeg “je zegt steeds vaker dat je te moe bent voor ….” of “je hebt de laatste tijd vaak buikpijn”. Zo help je de ander reflecteren en dingen op een rijtje zetten.
• Zeg dat je je zorgen maakt (over zijn gezondheid). Je zorgen maken is iets dat met emoties te maken heeft, waardoor je wellicht even het verstandelijke omzeilt en zo dichter bij de kern van de ander komt.
• Bied je luisterend oor aan. Neem hiervoor in de komende periode zelf het initiatief. De ander heeft hier wellicht de energie niet voor, ook al is de behoefte er wel.

Don’ts

• Laat het woord burn-out achterwege. Dat is zo groot, zo ziek, dat wil iemand zéker niet horen. En een diagnose kun je beter aan de huisarts of bedrijfsarts over laten.
• Oplossingen aandragen heeft nu weinig zin. Er is zo veel aan de hand, en als het zo makkelijk was om het anders te doen, dan had diegene dat al wel gedaan.
• Oordelen…

Ik hoor graag wat jouw ervaringen zijn hiermee. Ook als je nog vragen hebt hoor ik dat graag. Laat dus gerust een reactie achter: hieronder, of via een mail of PB.

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van blogs met inzichten, tips en ervaringsverhalen.

Heb je last van stressklachten of een burn-out, of heb je een specifieke vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan? Ben je benieuwd hoe ik je hierbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Maak je eigen Eerste Hulp Bij Baaldagen plan!

Baaldag - Maak je eigen Eerste hulp Bij Baaldagen plan. Foto van een enkele boom in een grijs landschap. Sagitta Peters Loopbaancoaching burnoutcoaching, burn-outcoaching, burnout coaching, burn-out coaching, career coaching, noord-brabant, zuid-nederland, eindhoven, best, veldhoven, son en breugel, nuenen , helmond, waalre, aalst, meerhoven

Herkenbaar? Je zit lekker in je vel, alles loopt prima en, tsja, eigenlijk heb je niks te klagen. En dan slaat je gevoel opeens om…. Er gebeurt er iets, waardoor je opeens heel anders tegen jezelf aankijkt. Wat er gebeurt is (objectief) niet eens zo erg, maar in je belevenis zet het je hele ‘zijn’ even op losse poten. Gevolg: een echte baaldag. Mij overkomt het ook. En dan? Wat kun je doen? En wat kun je ervan leren? Hoe zet je je eigen eerste hulp plan in elkaar?

Zie je nou wel…

Kritische feedback van je baas, iemand die je straal voorbij loopt op een borrel, ruzie met je partner, een lekke band. Een nachtmerrie of een vervelende herinnering die boven komt. Soms raakt het je heel erg en laat het je twijfelen aan wat je doet of misschien wel aan wie je bent. Zie je nou wel, moeten ze mij weer hebben. Of: Ik wist het wel, eigenlijk vindt persoon X me helemaal niet aardig.
Welke kleur heeft jouw bril?

Het overkomt iedereen weleens, dat je humeur opeens omslaat en je niet meer leuk kunt nadenken. Alleen niet bij dezelfde dingen. Dat betekent dat het niet zozeer gaat om wát er gebeurt, als wel om hoe we er op reageren. We hebben allemaal een eigen bril waardoor we de dingen bekijken en ervaren. Het is ons verleden dat die bril kleur geeft: je opvoeding, leuke dingen die je hebt meegemaakt, vervelende dingen, mensen die een rol spelen in je leven enzovoort.

Als het je lukt om je bewust te worden van die bril, dan worden je baaldagen waarschijnlijk net wat minder erg. Het lukt je om de situatie meer objectief te blijven zien en voelen. En dat scheelt een hoop!

Sta stil

Wat kun je doen als het baalgevoel je overvalt? Allereerst, accepteer dat het zo is: je hebt zo’n dag waarop je oude demonen tegen het lijf loopt. Door tegen dat gevoel te vechten maak je het eerder erger dan beter. Huil een potje, voel je even flink kwaad of klaag even bij een collega of vriend.
Sta stil bij je gevoel. Waar voel je het precies in je lijf? In je buik, borst, keel of nek, schouders? Kun je het benoemen? Verdriet, boosheid, schaamte, …?

Soms kan een kleine schop onder je kont ook helpen, feitelijk is het tenslotte niet zo erg wat er gebeurde. Maar als het je standaard manier is om met dat baalgevoel om te gaan zou ik zeggen, probeer eens iets anders en sta er juist even bij stil. Door je gevoel telkens weer te ontkennen verdwijnt het namelijk niet.

Luister naar je gedachten

Kijk daarna eens of het je lukt om te luisteren naar de stemmetjes in je hoofd, je gedachten en je overtuigingen. Wat zeggen ze? Vaak zijn het sombere of demotiverende dingen als: je moet, het hoort, je mag niet, altijd, nooit, zie je nou wel.

Kun je daar iets aardigs tegenover zetten? De gedachten in je hoofd die je normaal een goed gevoel geven of moed inpraten, kun je die ook oproepen? Zij zeggen dingen als: je mag ook, soms gaat het anders, je bent goed zoals je bent… Een beetje relativerende humor kan ook, maar blijf aardig, zoals je ook bij iemand anders zou doen.

Laat het los en ga doen

Het is belangrijk dat je niet te lang blijft hangen in het gevoel. Pak je gewone routine op, eventueel in een iets lagere versnelling. Het kan zijn dat je er beter eerst even uit kunt gaan. Een korte break zoals een kop koffie of een korte wandeling kan dan wonderen doen. Adem diep en rustig door je buik en hou je voeten stevig op de grond.

Wees lief voor jezelf

Verwen je zelf een beetje. Dat kan met een extra grote cappuccino of iets zoet/zout/lekkers, maar vaak nog beter door tijd voor jezelf vrij te maken. Kijk je lievelingsprogramma, ga sporten, kook met aandacht, doe yoga. Je hebt het verdiend. Dat is elke dag zo, vandaag dus ook!

Helicopterview

Kijk later nog even terug op het moment dat je humeur en gevoel omsloeg en naar de dag die erop volgde. Zijn er dingen die je kunt onthouden voor een volgende keer, omdat je je er beter door gaat voelen? Of die je kunt doen om te voorkomen dat je nog verder de put in wordt getrokken?

En misschien lukt het je zelfs om die nare stemmetjes in je hoofd helder te krijgen. Weet je waar ze vandaan komen? Soms helpt het inzicht dat iets geen waarheid is om de stemmen te laten dimmen. Je realiseert je dat die stemmen iets roepen omdat ze ooit iets hebben meegemaakt, waarschijnlijk willen ze je zelfs beschermen om de het nare gevoel nog eens te ervaren. Alleen is dat in het nu helemaal niet zo zinvol meer. Stel dat je als peuter door een hond omver bent gelopen – de angst is misschien nog even groot, maar veel minder reëel dan vroeger, want nu ben jij wél een stuk groter dan die hond.

Eerste Hulp Bij Baaldagen

Dit is je Eerste Hulp Bij Baaldagen plan: Een lijstje met de dingen waar je je de volgende keer bewust van wilt zijn (zoals gedachten die niet kloppen) en de dingen die je helpen (humor, een vriendin bellen, sporten).

Merk je dat je te lang in de put blijft? Of dat bepaalde dingen telkens weer terug komen? Dat hoeft niet. Er zijn verschillende manieren om hier beter mee om te leren gaan. Een coach of psycholoog kan je hierbij helpen. En natuurlijk kun je ook contact met mij opnemen.

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van andere tips en blogs.
Heb je een specifieke vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan en ben je benieuwd hoe ik je daarbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

Beter slapen, hoe doe je dat? Slaaptips die werken!

Blog met slaaptips om beter te slapen, Aline Kruit, slapen is niks doen

Hoe is het met jouw slaap gesteld? Heel prima, of wil je eigenlijk wel beter leren slapen? Ik ben meestal best een goede slaper, dus ging ik vooral uit beroepsinteresse naar een lezing over slaap door arts, coach en slaapexpert Aline Kruit. Maar boy, I was wrong.

Ook voor mijzelf was er nog veel te leren. Sindsdien slaap ik duidelijk beter. Misschien wil jij dat ook? Die nieuwe slaaptips deel ik graag met je!

Slapen is gezond

Genoeg slaap helpt om je hersenen gezond te houden. Er wordt een groeihormoon voor herstel van je spieren en botten aangemaakt en ook voor het psychische herstel is het belangrijk. En eerlijk is eerlijk, het is ook best lekker. Een beetje slaaptekort zorgt er voor dat je wat lastiger je bed uit komt of zin krijgt in een dutje, maar bij langdurig slaaptekort heeft het echt invloed op je: Je geheugen wordt minder, je wordt prikkelbaar en je krijgt een grotere kans op hart- en vaatziekten. Voldoende slapen (gemiddeld 7 tot 8 uur per nacht) is daarom dus belangrijk. Maar wat als het niet zo goed lukt?

Een goede voorbereiding…

Een goede voorbereiding is ook hierbij het halve werk. Je bereid je lichaam en geest tijdens de dag al weer voor op een nieuwe nacht. We zijn het ons niet altijd bewust, maar wat je overdag doet, of juist níet doet, heeft grote invloed.

Slik je (niet) slaperig

Voldoende daglicht zien en op tijd stoppen met het kijken naar schermen vanwege het blauwe licht hebben invloed op de melatonine-aanmaak. Meer melatonine = sneller in slaap vallen.

Daarom leek melatonine slikken mij tot nu toe als een fijne oplossing voor slaapproblemen. Het is tenslotte lichaamseigen en vrij verkrijgbaar. Wat ik leerde is dat het je eigen productie juist compleet in de war maakt, omdat de meeste mensen helemaal geen tekort hebben. Wat er voor zorgt dat je wel een melatonine-probleem hebt als je er weer mee stopt…

Neem een hond

Wat dan wel? Neem een hond. Of in ieder geval bij wijze van. Want een hond zorgt ervoor dat je iedere dag buiten bent en beweegt, mensen spreekt en ontspant. Die dingen kun je natuurlijk ook zonder hond doen: neem regelmatig grote en kleinere pauzes, maak een lunchwandeling, ga sporten (maar beter niet later dan twee uur voor het slapen), en zorg dat je ook genoeg leuke dingen doet buiten je werk en het huishouden.

Veel van deze dingen, die belangrijk zijn voor goed slapen, helpen je ook om (werk)stress beter te kunnen hanteren. Voor mensen in burn-out herstel of mensen die met depressies te maken hebben wordt het vaak zelfs specifiek aangeraden om een half uurtje buiten te bewegen en iets leuks doen tot je dagelijkse routine te maken.

Afschakelen

Druk of gehaast van je werk, laatste afspraken net op tijd klaar, kinderen ophalen en dan spitsuur thuis, of na het eten nog een meeting of sportclubje. Voor mij geldt daarbij dat ik op een thuiswerkdag binnen een minuut van werk naar ‘vrij’ ga, maar mijn hoofd nog even doordraait. Afschakelen is dan echt nodig om tot rust te komen en later op de avond te kunnen slapen.

Het helpt om overdag regelmatig even te ontspannen, zodat je stresshormonen tussendoor al iets kunnen dalen. Daardoor zijn ze op het eind van de dag minder hoog. Pauzes (juist als je heel druk bent), een lunchwandeling of drie keer bewust ademhalen, dat scheelt al.

Minder prikkels om beter te slapen

En dan de slaaptips die je wellicht al vaker hebt gehoord (ik wel in ieder geval): niet te laat eten en sporten, op tijd stoppen met koffie (cafeïne blijft nog tot zes uur in je lichaam). Ook kun je het laatste uur voor je gaat slapen beter geen (in)spannende dingen meer bespreken, doen, lezen of kijken. Door de afname van prikkels gaan je lichaam en hoofd geleidelijk naar een ‘slaap is welkom’ staat. Helemaal mooi als dat samenvalt met het moment waarop je melatonine ook hoog is, voor veel mensen is dat tegen een uur of tien of elf.

Slapen is niets doen

Jammer genoeg kun jezelf niet dwingen om te slapen, maar je kunt er dus wel veel aan doen om jezelf in een ‘slaap is welkom’ staat te brengen. De kans dat je vervolgens in slaap valt maak je op die manier zo groot mogelijk. En hier komt de titel van de lezing van Aline Kruit om de hoek: Slapen is niets doen.

Om in slaap te kunnen vallen is het belangrijk dat je zoveel mogelijk niks doet. Als je niet kunt slapen is het ‘t beste om toch in die rustige staat te blijven. Dus niet schaapjes tellen, een boek gaan lezen, of eruit gaan tot je wel moe genoeg bent (een slokje water of naar de wc kan natuurlijk wel).

Wat doe je als je niet kunt slapen?

Maar wat doe je dan wel als je vervolgens alsnog niet kunt slapen? Niets. Echt? Inderdaad, helemaal niets. Accepteer dat je wakker ligt, want je boos maken of piekeren zorgt voor activiteit. Ga gewoon liggen in je bed.

Niet bezorgd zijn over slaaptekort, geen plannen maken voor de volgende dag en niet hard je best gaan doen om in slaap te vallen. That’s it. Bovendien rust je ook uit als je gewoon in bed ligt en is het bewezen dat je vaak meer slaapt dan je zelf denkt. Oók in een slechte nacht.

Just breathe

Vind je het lastig om niet met je gedachten aan de haal te gaan, dan kun je je natuurlijke ademhaling gaan observeren. In en uit, voel bijvoorbeeld wat er met je buik gebeurt of hoe de lucht net wat koeler door je neus naar binnen gaat dan naar buiten. Mindfulness kan je helpen om dit te oefenen.

Beter slapen door niets te doen

Slapen is niets doen. Dat was dus mijn grootste inzicht. Als je in slaap wilt vallen is het belangrijk om iets te doen dat zoveel mogelijk lijkt op slapen. En dat is niets doen. Ik ging juist mijn best doen om in slaap te vallen, of heel langzaam ademen (dat is niet zo slim, want een bewuste actie) of een ontspanningsoefening waarbij ik moest nadenken over aanspannen en ontspannen van tenen(?!), voeten, kuiten, ….

Ik ben nu bezig om dat moeten slapen los te laten en maar gewoon in bed te liggen als ik niet kan slapen. Eerlijk is eerlijk, het voelt gek maar het scheelt wel. Ik val sneller in slaap en maak me in ieder geval ook een stuk minder druk terwijl ik wakker lig.

Meer weten over slaap en slaaptips?

Ben je nieuwsgierig naar deze manier om naar slaap te kijken of heb je last van slaapproblemen waar je zelf niet verder mee komt, dan kun je hier meer over lezen in het boek ‘Slapen is niets doen’ van Aline Kruit, of contact opnemen met haar of haar collega’s bij Sleepwise.

Wil je meer van mij lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van andere tips en blogs die te maken hebben met leuk en bewust leven, persoonlijke ontwikkeling en werk.

Coaching

Heb je een specifieke vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan en ben je benieuwd hoe ik je daarbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos. Het geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan en wellicht ook al nieuwe inzichten.

Foto: Kristina Flour via Unsplash

Word je gelukkiger na een burn-out?

Gelukkiger na een burn-out - Sagitta Peters - happier after burnout. Coaching voor hoger opgeleiden en technici, coaching for higher educated

Je hoort weleens dat een burn-out een cadeautje is. Of dat je naderhand dus echt wel gelukkiger zal zijn dan er voor. Inmiddels is het ruim vier jaar geleden dat ik zelf een burn-out kreeg, en heb ik al weer twee jaar een eigen bedrijf. Tijd om de balans op te maken. Ben ik gelukkiger geworden na mijn burn-out?

Iedere persoon en burn-out is anders. Zit je niet lekker in je vel en maak je je zorgen? Doe je verhaal, bij familie of vrienden, je huisarts of een andere hulpverlener.

Time-out

Ik had zo’n beetje de leukste baan van de wereld en mijn werk was mijn hobby. Ik werkte graag en veel, in een omgeving met enthousiaste collega’s. Nog een extra klus erbij, plus het vervangen van een collega-directeur, en ik stortte in. Burn-out.

Vrij van verwachtingen

Na een tijd thuis en voorzichtig opbouwen op het werk realiseerde ik me dat ik dat werk niet meer wilde doen. Toen heb ik ontslag genomen, zodat ik vrij van mijn eigen verwachtingspatronen en die van mijn collega’s een nieuwe stap kon zetten.

Dromen en doen

Ik besloot om mijn hart te volgen en veel dichter bij en met mensen te gaan werken. Mijn missie om bij te dragen aan het geluk van mensen heb ik altijd gehad, maar daar kon ik in mijn oude baan niet meer zoveel mee. Ik deed een nieuwe opleiding en in tegenstelling tot mijn eerste studie was deze heel mensgericht: Coach Practitioner. Daarnaast startte ik een bedrijf in interieuradvies: een fijn thuis helpt ook om gelukkig te zijn. Een jaar later ben ik mijn praktijk in loopbaan en burn-out coaching gestart. Hierin richt ik me vooral op hoger opgeleiden in een inhoudelijk georiënteerde omgeving (technisch, wetenschap, financieel…).

Eigen baas

Het is zo fijn om weer zelf dingen te kunnen maken, bedenken en opzetten, in plaats van het vele coördineren en procesmatig bezig zijn dat in mijn vorige baan de overhand kreeg. Ook krijg ik veel energie van het oprecht geïnteresseerde contact dat ik nu in beide bedrijven met mensen heb. Ik werk volgens mijn eigen waarden en normen en heb als eigen baas mijn autonomie weer terug!

Wie ben ik?

Ik heb in die periode van ziek zijn hard aan mezelf gewerkt (ook met een fijne coach) en daar ben ik eigenlijk niet meer mee gestopt. Ik leef heel bewust, van wie ik ben, wat ik doe en wat ik wil, maar daardoor soms ook wat minder onbezonnen en onbezorgd dan ervoor. Dat is een voordeel en een nadeel.

Gelukkiger na een burn-out?

Sinds mijn burn-out blijf ik dichter bij mezelf, mijn waarden en mijn missie. Ik heb mezelf beter leren kennen, luister weer naar wat mijn lichaam en mijn gevoelens me willen vertellen en heb mijn sensitiviteit omarmd (nou ja, heel ver in ieder geval). Ik ben opener waardoor de ander dat vaak ook kan zijn, dat levert veel mooie gesprekken op.

Sinds die tijd ben ik ook makkelijker uit balans te brengen en helemaal onbezorgd is het leven niet meer. Iets waarvan ik niet had verwacht dat het mij zou overkomen, gebeurde toch. Waar ik mezelf eerst weleens een unstoppable powerwoman vond voelt dat nu anders. Hoewel ik het misschien nog steeds ben, maar dan op een andere manier 😉

Voor mijn burn-out was ik ook behoorlijk gelukkig. Dat is nu (gelukkig!) ook weer zo. Wel is er tegenwoordig minder voor nodig om gelukkig te zijn, ik kan het meer uit mezelf halen.

Cadeautje?

Mijn burn-out was geen cadeautje. Daarvoor was die periode te zwaar en zette het mijn leven teveel op zijn kop. Je kan er wel het beste uithalen en dát zijn dan alsnog cadeautjes. Voor mij geldt dat ik nu dichter bij mijn werkelijke zelf leef, en minder naar de verwachtingen van mezelf of anderen. Het leven voelt nu gezonder en meer eigen. En ik ben opnieuw gelukkig!

Wil je meer lezen?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van andere tips en blogs.

Heb je een specifieke vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan en ben je benieuwd hoe ik je daarbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.