Perfectionisme

Een perfectionist? Ik? Nee hoor, ik deed niet aan perfectionisme. Ondanks dat ik op zo goed als alles hard mijn best deed, heel veel werkte en meestal voor een 9 ging. Ik vond namelijk dat ik niet voldeed aan de norm voor perfectionisme. Waarom? Sommige mensen waren namelijk nog beter in hun werk, maakten minder fouten, werkten harder, gingen voor een 10 of konden echt niet stoppen met een klus voordat het perfect was. Ofwel, het kon echt wel beter, of eigenlijk erger.

In deze blog deel ik mijn ervaringen en inzichten over perfectionisme. Hoe het bij mij werkte, en ook wat mij heeft geholpen om anders met dingen om te gaan. Ik vind het behoorlijk eng om me zo bloot te geven. Ook komt hier weer een beetje perfectionisme om de hoek kijken. Is het verhaal goed genoeg? Wie ben ik om hier iets van te vinden?

Wat wint is de gedachte dat kwetsbaar zijn mag, en dat IK het graag zou lezen als iemand anders het schreef. Ik geloof ook dat we elkaar kunnen helpen door het vaker te hebben over de dingen die we niet zo goed kunnen. Een reactie is daarom fijn. Voor mij en voor anderen. Een email/PB mag natuurlijk ook, als je iets wil zeggen of vragen dat je liever niet publiekelijk doet.

De perfecte perfectionist

Ik was een paar jaar terug helemaal leeg, moe en ontregeld: burn-out. Vandaar dat ik hulp vroeg aan een coach. Toen ik tegen haar zei dat ik mezelf geen perfectionist vond, omdat ik zelf besloot wanneer ik iets perfect wilde doen en wanneer het niet nodig was kwam ik ergens achter. Niet dat ik geen perfectionist was, maar dat ik het perfect doen ook perfect onder de knie had. Zo zette ik mijn energie alleen in waar ik het nodig vond en nodig had. Lekker efficiënt.

Perfectionisme: Voor wie doe ik het?

Ik dacht heel lang dat het heel goed doen perfectionisme iets was dat uit mezelf kwam. Ik had het tenslotte zelf in de hand en deed het vooral voor mezelf. Ik vond het belangrijk om goed werk af te leveren voor de club waar ik voor en achter stond. Dus puur een zakelijk iets. Toch? Hè? Later besefte ik me dat ik ook veel deed uit onzekerheid. Perfectionisme hielp me namelijk om het idee te krijgen dat mensen me goed en capabel vonden. Dat was in mijn ogen nodig om erbij te horen en geaccepteerd te worden.

Mijn onzichtbare jury

Als ondernemer, dus eigen baas, merkte ik dat ik nog steeds aan een bepaalde norm vasthield. Toen iemand aan me vroeg, wie bepaalt waar jouw lat ligt, realiseerde ik me dat er een soort jury zat. Een onzichtbare jury, met voor mij onzichtbare leden en stom genoeg behoorlijk ongedefinieerde normen en waarden. Dat bepaalde dus wanneer ik tevreden mocht zijn. Onzichtbare mensen met onzichtbare regels! Toen realiseerde ik me dat ik zelf kon kiezen wie die jury is. Sindsdien zit ik er zelf. IK beslis voortaan wanneer iets goed genoeg is. Niet allerlei andere stemmetjes in mijn hoofd.

Ik las laatst in een boek “Het mooie aan weten wie je vijand is, is dat kennis macht is en dat je haar met die macht kunt verslaan” (uit: Claire Pooley, Chardonnee, 2017). Dat geldt niet alleen voor superhelden en hun vijanden, maar juist ook als het de stemmetjes in je hoofd zijn.

Kunnen stoppen?

Terwijl ik dat boek las zag ik nog wel wat parallellen tussen veel drinken en hard werken. De schrijfster was een sociaal geaccepteerde alcoholist: die zijn vaak lekker gezellig op feestjes. Ik werkte veel, en hard (ook een prima sociaal geaccepteerde verslaving). Je kon van me op aan en ik had er zo goed als altijd plezier in. Maar werken was ook een masker. En ik voelde al lang niet meer de vrijheid om het af en toe ook eens wat rustiger aan te doen.

Wat mij heeft geholpen om perfectionisme te gaan loslaten

Er zijn een aantal dingen die mij hebben geholpen om perfectionisme stukje bij beetje los te laten en die deel ik graag met je. Wellicht dat jij er ook iets aan hebt. En wat zijn jouw tips? Voel je vrij ze te delen, dat vind ik leuk!

Goed genoeg

Zo’n beetje het tegenovergestelde van perfectionisme is jezelf goed genoeg vinden. No matter what. Dus met of zonder baan, onafhankelijk van het slagen van een project of je beoordeling, en los van wie jou allemaal aardig vinden. Want jij bent goed genoeg. Ik ben goed genoeg. We zijn allemaal goed genoeg. Wil je meer hierover lezen? Kijk dan eens naar de boeken van Brené Brown, ze heeft ook een TED talk.

Zo’n nieuwe stem in je hoofd die je trouw gaat supporten is er niet zomaar. Daarom heb ik, lekker praktisch, een tijdje een gele memoplakker op mijn bureau gehad met daarop “Ik ben goed”. Mijn eigen variant op “ik ben genoeg”. Voor ieder werkt iets anders, een mooie foto, een tekst, een voorwerp. Kijk dus wat bij jou past.

Mindfulness

Iets anders dat me veel heeft geholpen is mindfulness. Het leerde mij onder andere mijn gedachten te zien als dingen waarvan je zelf beslist of je er iets mee doet. Ofwel, je hoeft niks met je gedachten, je kunt ze ook lekker laten wegwaaien als je er (nu) niks mee wilt. Zo lukt het me steeds beter een verschil te maken tussen wie ik ben, wat ik denk en wat ik denk dat anderen denken…

Feedback en perfectionisme

In theorie stond ik echt wel open voor feedback, want dan kon ik nog beter worden. In de praktijk lag het wat ingewikkelder. Ik voelde me vaak persoonlijk geraakt. Ze zeggen dan wel dat feedback gegeven moet worden op het gedrag van iemand (en niet op de persoon), maar toch. Dat gedrag komt vanuit mijzelf en ligt daarom voor mij dicht bij het persoonlijke.

Tegenwoordig zie ik feedback veel meer als iets dat aangeeft wat er voor de ánder wel of niet werkt. Dus het ligt niet alleen aan mij, maar juist ook aan de wisselwerking en die andere persoon. Hierdoor trek ik me de feedback minder persoonlijk aan en laat ik het voor hoe het wordt gezegd: gedrag dat wel of niet functioneel is ten opzichte van een specifiek persoon. Als ik me er ook in kan vinden pas ik vervolgens mijn gedrag aan.

Vallen en opstaan

Dat klinkt allemaal mooi, wat hierboven staat. Vind ik ook hoor. Misschien nog wel net iets mooier dan het in werkelijkheid is, want ik ben er nog niet. Gelukkig heb ik het wel steeds vaker in de gaten als niet mijn ik maar mijn perfectionisme met me aan de haal gaat. Omgaan met perfectionisme is net zoiets als leren lopen. Met vallen en opstaan maak ik stappen vooruit. Nog even volhouden en dan ren ik misschien wel 😊

Wie op zijn tenen loopt, heeft weinig grond onder de voeten – Lao Tse

Wil je meer weten?

Op Facebook kun je Sagitta Peters Loopbaan en burn-out coaching volgen om op de hoogte te blijven van andere tips en blogs.

Heb je een specifieke vraag over jouw persoonlijke ontwikkeling of loopbaan en ben je benieuwd hoe ik je daarbij kan helpen? Neem dan contact op om een kennismakingsgesprek te plannen. Zo’n gesprek is vrijblijvend en kosteloos en geeft je een idee hoe we met jouw vraag of doel aan de slag kunnen gaan. Je kunt daarna beslissen of je hiermee verder wilt.

2 antwoorden op “Perfectionisme”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *